فیلتر لنز دوربین چیست ؟معرفی انواع فیلتر عکاسی

فیلتر لنز قطعه‌ ای اپتیکی است که روی دهانه لنز دوربین نصب میشه تا مشخصه نوری که وارد سیستم تصویربرداری میشه رو تغییر بده یا بهبود بده. کارکرد فیلتر ها میتونه محافظت فیزیکی از عدسی، کاهش بازتاب و خیرگی، تغییر دمای رنگ، یا کنترل مقدار نور ورودی برای خلق جلوه‌ های خاص باشه. از منظر کاربردی فیلتر ها بین عکاسان و فیلمبرداران اهمیت زیادی دارند چون بعضی از اثرها را بهتره که هنگام ثبت تصویر اعمال کرد تا در ویرایش های بعدی.

چرا از فیلتر لنز استفاده میشه ؟

برخی از کاربرد های رایج عبارتند از : کنترل نور، افزایش کیفیت نوری تصویر و محافظت از لنز:

محافظت از لنز: فیلترها از لنز در برابر گردوغبار، رطوبت و خراشیدگی محافظت میکنند.
کاهش بازتاب و خیرگی: با مسدود کردن نورهای بازتاب‌ شده از سطوح صیقلی (آب، شیشه و …)،‌ از روشنایی بیش‌ از حد و تأثیرات خیرگی جلوگیری میکنند.
افزایش اشباع رنگ‌ ها: در عکاسی منظره، فیلترها میتوانند رنگ‌ ها را اشباع‌ تر کرده و کنتراست صحنه را بالا ببرند (مثلاً آسمان را تیره‌ تر و رنگ‌ ها را زنده‌ تر نشان دهند).
کنترل نوردهی: با کاهش میزان نور ورودی، امکان ثبت عکس با دیافراگم بازتر یا سرعت شاتر پایین‌ تر در نور زیاد فراهم میشود. این ویژگی به‌ویژه در عکاسی نوردهی طولانی برای ثبت جلوه‌ های خلاقانه (مانند تارشدگی حرکت آب یا عبور ابرها) اهمیت دارد.
کاهش نویز دیجیتال: با به‌ کارگیری فیلتر ها و ثبت صحیح صحنه با نور مناسب، نیاز به ویرایش سنگین عکس دوربین کاهش می یابد و در نتیجه نویز دیجیتال کمتری تولید میشود.

انواع فیلتر لنز دوربین عکاسی و کاربرد هرکدام

فیلتر های محافظ (UV، Skylight و محافظ شفاف)
فیلترهای محافظ غالباً به منظور ایجاد یک لایه فیزیکی محافظ جلو لنز استفاده میشون. فیلتر UV در اصل برای کاهش اشعه فرابنفش طراحی شده اما امروز عمدتاً برای محافظت نصب میشود. فیلتر Skylight اندکی گرمی به تون پوست و رنگ‌ ها میده و برای عکاسی پرتره در نور روز مناسب است.

یکی از رایج‌ ترین فیلتر لنز های محافظ، فیلتر های UV (هوا بنفش) هستن. این فیلترها برای کاهش اثر پرتوهای ماورای بنفش طراحی شده ان و در دورانی که فیلم حساس به UV بود، برای جلوگیری از هاله‌ های مه‌ آلود به‌ کار میرفتند. امروزه سنسورهای دیجیتال نسبت به UV حساسیت بسیار کمی دارند، اما همچنان فیلتر UV به‌ عنوان یک لایه محافظ روی لنز نصب میشود.

در شرایطی مثل عکاسی در ارتفاعات بالا یا مناطق برفی که نور فرابنفش شدید است، فیلترهای UV با جذب این پرتوها، اثر مه جوی و هاله‌ های رنگی را کاهش داده و وضوح تصویر را بهبود میبخشند. مثالاً در کنار دریا ها یا کوهستان‌ های برفی، فیلتر UV (معروف به فیلتر هاز) با جذب UV اضافی مانع ایجاد غبار نوری میشود.

به‌علاوه فیلترهای اسکای لایت با داشتن تُن (تناژ) ملایم صورتی، برای عکس‌ های رنگی روزمره و پوست پرتره مفیدند؛ این فیلترها رنگ‌ های آبی آسمان را معتدل کرده و از سردشدن بیش از حد تون‌ های پوست جلوگیری میکنند بدون اینکه در نوردهی تأثیر ملموسی بگذارند.

فیلترهای محافظ ساده (بدون اصلاح رنگ) نیز صرفاً به‌ عنوان پوشش شفاف روی لنز به‌ کار میروند تا لنز در برابر گردوغبار، قطرات آب و اثر انگشت حفاظت شود. بسیاری از عکاسان با نصب یک فیلتر UV ارزان روی لنز گران‌ قیمت، نگرانی خود را از بابت خراشیدگی و صدمه به لنز اصلی برطرف میکنند.

نکته: برای لنز های واید از مدل های slim استفاده کنید تا ویگنت ایجاد نشود. اگر در مناطق با خاک و نمک زیاد یا فضای بیرونی کار میکنید، فیلتر محافظ میتواند هزینه تعمیر لنز را کاهش دهد.

فیلتر لنز عکاسی نیسی Nisi S+ MC UV

2,739,000 تومان

موجود در انبار

مشاهده محصول

فیلتر پولاریزه (CPL)
برای حذف بازتاب‌ های مزاحم از سطوحی مانند آب، شیشه و برگ گیاهان طراحی شده است. این فیلتر با مسدود کردن نورهای پلاریزه‌ شده باعث میشه بازتاب‌ ها کاهش و رنگ‌ ها اشباع‌ تر شوند. مثلاً پس از نصب فیلتر CPL و چرخاندن آن، رنگ آبی آسمان تیره‌ تر دیده میشود و رنگ سبزی برگ‌ ها نیز جلوه‌ی زنده‌ تری پیدا میکند.

در عکاسی منظره، این فیلتر بسیار محبوب است و کیفیت نوری عکس را به شکل چشم‌گیری بهبود میدهد.

فیلترهای پولاریزه در دو نوع اصلی عرضه میشوند: خطی (PL) و دایره‌ ای (CPL). فیلترهای پولاریزه خطی معمولاً در لنزهای قدیمی‌ تر به کار میرفتند، اما در لنزهای جدید با فوکوس خودکار ممکن است باعث ایجاد اخلال در سیستم فوکوس و نورسنجی شوند. فیلتر پولاریزه دایره‌ ای دارای دو لایه داخلی است و به‌ همین دلیل با سیستم‌ های اتوفوکوس و نورسنجی خودکار دوربین‌ های امروزی سازگار است.

به‌ منظور استفاده، فیلتر CPL را روی لنز میبندند و سپس با چرخاندن حلقهٔ آن، میزان قطبش نور و تأثیر فیلتر را تنظیم میکنند. در این کار معمولاً حدود ۲ تا ۳ استاپ از نور ورودی کاهش می‌ یابد، بنابراین توجه داشته باشید که کاهش نور در هنگام عکاسی با CPL جبران شود.

فیلتر لنز پلاریزه Marumi C-PL 62mm

3,200,000 تومان

موجود در انبار

مشاهده محصول

نکته: CPL معمولاً حدود 1 تا 2 استاپ نور را کاهش میدهد؛ بنابراین هنگام استفاده به سرعت شاتر یا ایزو توجه کنید. در زاویه‌ های خیلی باز و نزدیک به جهت تابش خورشید، تأثیر CPL متفاوت است.

فیلتر ND
یکی دیگه از انواع فیلتر لنزهای دوربین عکاسی ، فیلترهای ND یا چگالی خنثی فیلترهایی هستند که میزان مشخصی از نور را می بلعند بدون اینکه تعادل رنگ تصویر تغییر کند. میتوان آنها را معادل عینک آفتابی برای دوربین دانست، چرا که نور زیاد محیط را کاهش میدهند تا بتوان در شرایط پرنور با دیافراگم بازتر یا سرعت شاتر کندتر عکس گرفت.

فیلترهای ND در درجات مختلفی (مثلاً ۱ استاپ، ۲ استاپ و …) موجودند و برخی از آن‌ ها متغیرند، یعنی با چرخاندن حلقه‌ ی فیلتر میتوان شدت کاهش نور را تنظیم کرد.

فیلتر لنز ان دی متغیر نانو کی اند اف مدل K&F ND2-32 NANO-Xcel -82MM

12,990,000 تومان

موجود در انبار

مشاهده محصول

کاربرد اصلی فیلتر ND در عکاسی نوردهی طولانی و فیلمبرداری است. این فیلترها به ثبت حرکت‌ های طولانی و خلق جلوه‌ های رویایی کمک میکنند؛ برای مثال با قرار دادن ND‌ زیاد میتوان جریان روان آبشار یا حرکت ابرها را به صورت محو (Silky) ثبت کرد. همچنین در نور شدید روز میتوان با فیلتر ND از دیافراگم‌ های بازتر بهره برد تا عمق میدان کمتری (پس‌زمینه محو) به‌ دست آید، کاری که بدون این فیلتر ممکن نیست. فیلم‌ برداران نیز از ND برای کنترل نور و استفاده از سرعت شاتر یکنواخت در شرایط نور روز استفاده میکنند.

نکته : ND متغیر در وضوح لبه‌ ها و ایجاد هاله رنگی در برخی زاویه‌ ها مشکل‌ ساز میشود؛ برای کیفیت بالا بهتر است از ND ثابت استفاده کنید.

فیلتر ND متغیر با ساختار دو لایه‌ای شبیه به CPL، از فیلتر پولاریزه ساخته شده و با چرخاندن میتوان میزان تراکم نوری را تنظیم کرد. این فیلترها برای ویدئو ها و شرایط نوری متغیر بسیار مناسبند، اما باید توجه داشت که کیفیت نهایی نسبت به NDهای ثابت ممکن است کمی پایین‌ تر باشد و در برخی زاویه‌ ها پدیده‌ ی قطبش متقاطع (cross – polarization) رخ دهد.

فیلتر گرادیان
در یک سمت شفاف و به تدریج در سمت دیگر تیره میشود. این فیلتر برای متعادل کردن اختلاف نور شدیدی به‌ کار میرود که معمولاً در مناظر وجود دارد؛ مثلاً هنگامی که آسمان بسیار روشن و زمین در سایه قرار دارد. فیلتر گرادیان بخش روشن‌ تر را کاهش میدهد بدون اینکه قسمت تاریک صحنه را تحت تأثیر قرار دهد.

این امکان در عکاسی منظره به شما اجازه میدهد آسمان را کمی تیره‌ تر کنید تا جزئیات آن نمایان شود و اختلاف نور بین آسمان و زمین کاهش یابد. البته استفاده از این فیلتر نیاز به دقت در تنظیم محل قرارگیری خط مرزی روشن/تیره روی صحنه دارد، به‌ویژه در کادرهایی که افق مشخصی ندارند.

فیلترهای رنگی و تصحیح رنگ (Color / CC)
این فیلترها برای اصلاح دمای رنگ یا خلق افکت رنگی استفاده می‌شوند. در زمان فیلم و برخی پروژه‌های سینمایی نقش مهمی داشتند؛ امروز هم برای خروجی مستقیم بدون پس‌پردازش یا برای خلق استایل خاص کاربرد دارند.در عکاسی قدیمی (فیلم) و در عکاسی سیاه‌ و سفید کاربرد ویژه‌ ای داشتند.

با قرار دادن فیلتر رنگی (مثلاً زرد، نارنجی، قرمز یا سبز) مقابل لنز، میتوان رنگ خاصی را در عکس سیاه‌ سفید تقویت یا تضعیف کرد. برای مثال فیلتر زرد معمولاً ابرها را در برابر آسمان آبی واضح‌ تر میکند، در حالی که فیلتر سبز می‌ تواند تون پوست را در پرتره‌ های سیاه‌ و سفید بهبود دهد.

در عکاسی رنگی دیجیتال، فیلترهای رنگی به ندرت برای این منظور استفاده میشوند و بیشتر جلوه‌ ای هنری و خلاقانه ایجاد میکنند.، بسیاری از عکاسان حرفه‌ای هنوز در هنگام عکاسی در شرایط دشوار نوری از این فیلترها بهره میبرند تا خروجی تصویر را مستقیم ویرایش‌ شده تحویل دهند.

علاوه بر این، فیلتر های گرم‌ کننده و سرد‌ کننده (Series 81, 85 برای گرم و Series 80, 82 برای سرد) نیز به‌منظور تطبیق با شرایط نوری گرم یا سرد به کار میروند، مثلاً برای جبران نور سرد در روزهای آفتابی یا ایجاد توانی تیره و مه‌آلود در نورهای گرم.

جدول انواع فیلتر دوربین

نکات فنی در انتخاب بهترین فیلتر برای عکاسی

در انتخاب فیلتر لنز دوربین عکاسی باید به جزئیات فنی توجه ویژه داشت، زیرا کیفیت فیلتر مستقیماً بر وضوح، کنتراست و دقت رنگ تصویر اثر میذاره.
در زمان خرید فیلتر لنز دوربین، مهم‌ ترین عامل کیفیت شیشه اپتیکال است؛ شیشه باید خلوص بالا، ضخامت یکنواخت و انکسار کنترل‌ شده داشته باشد تا افت شارپنس ایجاد نکند.
(انکسار یعنی وقتی نور از یه چیز به چیز دیگه میره، مثل آب یا شیشه، مسیرش یه کوچولو خم میشه.)

فیلترهای حرفه‌ ای معمولاً دارای پوشش‌ های چندلایه ضدبازتاب هستند که از ایجاد فلر و شبح نوری جلوگیری میکند و عبور نور مفید را افزایش میدهد. همچنین جنس رینگ اهمیت دارد؛ رینگ‌ های برنجی نسبت به آلومینیومی دوام بالاتری دارند و کمتر روی رزوه لنز گیر میکنند. به همین دلیل برندهایی مانند B+W و Hoya در تولید فیلتر عکاسی حرفه ای از رینگ برنجی و پوشش‌ های پیشرفته استفاده میکنند تا بیشترین کیفیت اپتیکال حفظ شود.

ضخامت فیلتر نیز در عملکرد نهایی اهمیت زیادی دارد؛ در لنزهای واید، فیلترهای ضخیم میتوانند باعث ویگنت یا تاریکی گوشه‌ های تصویر شوند، بنابراین استفاده از مدل‌ های Slim توصیه میشود. اگر از چند لنز با قطرهای مختلف استفاده میکنید، سیستم‌ های فیلتر مربعی همراه با هولدر انعطاف بیشتری ایجاد میکنند. برخی مدل‌ ها به جای شیشه از رزین یا ژلاتین ساخته میشوند که وزن کمتر و قیمت پایین‌ تری دارند، اما در برابر خراش حساس‌ تر هستند.

اصول کیفیت و نگهداری فیلتر دوربین

برای افزایش عمر انواع فیلتر لنز دوربین عکاسی همیشه آنها را در کاور نگهداری کنید. هنگام تمیز کردن از پارچه میکروفایبر و محلول‌ های مخصوص استفاده کنید و از تماس با حلال‌ ها خودداری کنید. نصب و بازکردن فیلترها را با دقت انجام دهید تا رزوه‌ ها آسیب نبینند. فیلتر های ژلاتینی حساس‌ تر و خراش‌ پذیرتر هستند و نیاز به مراقبت بیشتری دارند.

با رعایت این نکات، بهترین فیلتر برای عکاسی همیشه عملکرد عالی خواهد داشت و میتونید با خیال راحت از انواع فیلتر لنز دوربین لذت ببرید.

سوالات متداول انواع فیلتر دوربین